2/. Ngoại Pháp Giới Bất Nhị (Pháp giới Nhất Chân).
Chứng Đạo Ca Tổ Huyền Giác dạy:

---o0o---

Nhất địa cụ túc nhất thiết địa
Phi sắc phi tâm phi hạnh nghiệp
Nhất thiết số cú phi số cú
Dữ ngô linh giác hà giao thiệp
Đàn chỉ viên thành bát vạn môn
Sát na diệt khước tam kỳ nghiệp

Dịch nghĩa:

* Đất một cõi cùng với đất hằng hà sa cõi
Cõi nhất chân, không sắc cũng không tâm
Cõi như nhau, không CỰC LẠC, TA BÀ
Đất một cõi là đất hằng hà sa cõi

* Danh văn cú… vốn là danh ngôn giả đặt
Linh giác ta nào có dính dáng chi!
Khảy móng tay, tròn đủ tám vạn pháp môn tu
Trong nháy mắt, dứt sạch A tăng kỳ nghiệp chướng


TRỰC CHỈ


ĐỊA có nghĩa là cõi, là cảnh giới. Cảnh giới có loại cảnh giới vật chất, cụ thể như những hành tinh, thiên thể mà các nhà thiên văn học đang khám phá, đang tìm hiểu về sự cấu tạo, hình thành. Cảnh giới nào có thể có sự sống, cảnh giới nào không… Theo giáo lý Phật dạy, cảnh giới vật chất cụ thể nầy nhiều lắm, phải dùng thứ ngôn từ vượt ngoài tính đếm để nói: "Hằng hà sa số". Hằng hà sa số đã nhiều vô lượng vô biên A tăng kỳ thế giới"… Cái từ nghe như sâu xa hun hút và ngộp thở ấy, nó nhiều biết chừng nào! Vậy mà, qua cái thấy của người chứng đạo thì tất cả cõi hay cảnh giới đó, gộp lại trong một từ PHÁP GIỚI. Rồi qua sự quán chiếu và tư duy, người chứng đạo đánh giá: NHẤT CHÂN.
PHÁP GIỚI NHẤT CHÂN
Nghĩa là pháp giới cùng chung một bản thể là CHÂN là NHƯ. Không cảnh giới nào ngoài cảnh giới nào, không cảnh giới nào tốt hơn, quý hơn, sướng hơn cảnh giới nào. Vì tất cả đều CHÂN NHƯ, cùng một chất lượng CHÂN NHƯ giống nhau. Do vậy, dưới con mắt tuệ của người chứng đạo:
"Nhất địa cụ túc nhất thiết địa".
Ngoài "cảnh giới" hay "cõi" cụ thể vật chất ấy, còn một thứ "cảnh giới" một thứ cõi lòng, cái thứ "cõi ở lòng" nầy nó tác động trực tiếp vào cuộc sống của con người. Đây mới là cảnh giới đáng kinh sợ, đáng quan tâm để tu học. Phật TÂM của ta vốn trong sáng, thanh tịnh vốn có, tự thể của Tâm là thể thanh tịnh, trong sáng. Nó là NHẤT CHÂN. Nó không có sầu muộn, ưu tư, khổ vui… gì gì cả. Thế, nó cũng là một thứ:
PHÁP GIỚI NHẤT CHÂN
Vậy mà thực tế, có lúc ta vui, lúc buồn, lúc tham lúc si, lúc không còn muốn sống, thậm chí có người quyên sinh thật.
Thế vui khổ do con người. Ta bà hay Cực lạc do con người.
Cảnh giới thanh tịnh an lành đáng sống hay ô trọc khổ đau không muốn nhìn thấy cõi đời… cũng do con người. TÂM con người thì TÂM ai cũng như TÂM ai, đều là CHÂN NHƯ và cùng một bản thể NHẤT CHÂN PHÁP GIỚI ở lòng ta đó chứ !
Thế là dưới mắt của THIỀN GIA của người chứng đạo. Pháp giới ngoại cảnh hay pháp giới nội tâm đều là:
NHẤT CHÂN PHÁP GIỚI